Kurumların istediği belgenin adı adli sicil belgesi. Halk arasında sabıka kaydı deniyor, eski adı ise hüsnühal ya da iyi hal kâğıdıydı. Bu yazı belgenin en çok yanlış bilinen taraflarını anlatıyor.
Aslında iki ayrı kayıt var
Bu ayrım konunun tamamını belirliyor ve çoğu kaynak atlıyor. Kesinleşmiş bir mahkûmiyet önce adli sicile kaydediliyor. Sonra belirli hâllerde adli sicilden siliniyor ve arşiv kaydına alınıyor.
•
Adli sicil kaydı: kesinleşmiş ve hukuken hâlâ devam eden mahkûmiyetler.
•
Arşiv kaydı: infazı tamamlanan, şikâyetten vazgeçme ya da etkin pişmanlıkla bütün sonuçlarıyla ortadan kalkan, ceza zamanaşımı dolan veya genel affa uğrayan mahkûmiyetler.
Arşive geçmek silinmek değil. Daha dar erişimli ikinci bir deftere taşınmak. Bu yüzden “adli sicil kaydı yoktur” yazan bir belge, arşiv kaydının da boş olduğu anlamına gelmiyor — ikisi ayrı sorgu.
Neler hiç kaydedilmiyor
Kanun bunları açıkça kapsam dışı bırakıyor:
•
İdari para cezasına ilişkin kararlar. Trafik cezası, belediye cezası gibi cezalar idari para cezasıdır ve adli sicile hiç girmez.
•
Disiplin suçlarına ve sırf askerî suçlara ilişkin mahkûmiyet hükümleri.
•
Disiplin veya tazyik hapsine ilişkin kararlar.
HAGB kararı belgede görünür mü
Görünmüyor. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, kanunun adli sicile kaydedilecek bilgileri sayan maddesinde değil, “diğer bilgilerin kaydı” başlıklı ayrı bir maddede düzenleniyor. Bu kayıt yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet Başsavcılığı istediğinde veriliyor.
Ceza Muhakemesi Kanunu da aynı kuralı tekrarlıyor: karar kendine mahsus bir sisteme kaydediliyor ve yalnız savcı, hâkim veya mahkeme talebiyle kullanılabiliyor. Aynı kural kamu davasının açılmasının ertelenmesi için de geçerli.
Yani ne sen, ne işveren, ne de sıradan bir kamu kurumu HAGB kaydını göremiyor. Bu yazı HAGB’nin kayıt rejimini anlatıyor; HAGB’nin hangi şartlarda verildiği ayrı bir konu ve mevzuatı şu sıralar değişim hâlinde, o yüzden buraya yazmıyoruz.
Kayıt ne zaman tamamen siliniyor
Arşiv kaydının da bir sonu var. Kanunun öngördüğü süreler şöyle:
•
Anayasa’nın 76. maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetlerde: yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa 15 yıl, alınmamışsa 30 yıl.
•
Diğer bütün mahkûmiyetlerde: arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren 5 yıl.
•
İlgilinin ölümü hâlinde kayıt tamamen siliniyor.
•
Fiil kanunla suç olmaktan çıkarılırsa talep aranmaksızın, kendiliğinden siliniyor.
•
Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucu beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı kesinleşirse önceki kayıt tamamen siliniyor.
Memnu hakların iadesi — yani yasaklanmış hakların geri verilmesi — kaydı silmiyor. Kesinleşen karar arşive kaydediliyor; etkisi süreyi 30 yıldan 15 yıla indirmek. Şartları: cezanın infazının tamamlanmasından itibaren üç yıl geçmesi ve bu sürede yeni suç işlenmemiş olması. Kararı hükmü veren mahkeme ya da kişinin ikametgâhındaki aynı derecedeki mahkeme veriyor.
Nereden alınır
•
e-Devlet: “Adli Sicil Kaydı Sorgulama” hizmeti. Kanun gerçek kişilerin kendi adli sicil ve arşiv kayıtlarını güvenli kimlik doğrulama araçlarıyla sorgulayıp sonucu merciine verebileceğini açıkça düzenliyor.
•
Cumhuriyet başsavcılıkları (adliyeler).
•
Kaymakamlıklar. Eskiden “asliye mahkemesi bulunmayan ilçelerde” sınırı vardı; bu ibare 2012’de kanundan çıkarıldı, yani artık böyle bir sınır yok.
•
Yurt dışında elçilik ve konsolosluklar. Adalet Bakanlığı ayrıca belgenin 43 yabancı dilde verilebildiğini duyuruyor.
Ücreti var mı
Bugün bir bedel almanın kanuni dayanağı görünmüyor. Kanunun tek ücret maddesi belgeyi 3 Yeni Türk Lirası’na bağlıyordu; o madde 2012’de yürürlükten kaldırıldı ve yerine yenisi konmadı. Harçlar Kanunu’nun tarifelerinde de adli sicile ilişkin bir harç kalemi bulunmuyor.
Buna rağmen resmî sayfaların hiçbirinde “ücretsizdir” diyen açık bir cümle bulamadık. O yüzden burada da “ücretsiz” demiyoruz: mekanizmayı söylüyoruz. Gişede senden bir bedel istenirse dayanağını sorabilirsin.
Kullanım amacı neden soruluyor
Bu bir arayüz tercihi değil, kanuni şart. Kanun adli sicil bilgilerinin “kullanılış amacı belirtilmek suretiyle” verilebileceğini söylüyor; yönetmelik buna belgenin verileceği merciin de belirtilmesini ekliyor. Adalet Bakanlığı da e-Devlet’ten alınacak belgede kullanım amacının doğru girilmesi gerektiğini duyuruyor.
Belge barkodlu veriliyor. Kurum yetkilisi T.C. kimlik numaran ve belgedeki barkod numarasıyla belgenin aslını görüntüleyip doğrulayabiliyor. Kanun zaten sorgu sonucunu fiziki ya da elektronik ortamda merciine verebileceğini söylediği için ayrıca bir onay ya da tasdik gerekmiyor.
Kim senin kaydını görebilir
Adli sicil kaydını isteyebilecekler kanunda sayılı: kişinin kendisi ya da vekâletnamede açıkça belirtilmiş vekili; kamu kurum ve kuruluşları; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları.
Bu listede özel şirketler yok. Özel bir işveren senin kaydını devletten sorgulayamaz; ancak belgeyi senden isteyebilir. Ayrıca ceza mahkûmiyetine ilişkin veriler KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veri sayılıyor.
Arşiv kaydı için liste daha dar: kişinin kendisi veya vekili; soruşturma ya da kovuşturma kapsamında savcılık, hâkim ve mahkemeler; yetkili seçim kurulları; ve yalnızca özel kanunlarda gösterilen hâllerde ilgili kamu kurumları. Yani bir kurumun arşiv kaydı isteyebilmesi için o işe ilişkin özel bir kanun hükmü gerekiyor.
İki koruyucu hüküm
•
Kanunda açıkça belirtilmedikçe bir yakınının adli sicil ve arşiv kayıtları istenemiyor; bu bilgiler kişiyi herhangi bir haktan yoksun bırakmak için dayanak yapılamıyor.
•
18 yaşından küçüklerin kayıtları yalnızca soruşturma ve kovuşturma kapsamında savcılık, hâkim veya mahkemelerce istenebiliyor.
Ayrıca kanun açıkça şunu söylüyor: adli sicil ve arşiv bilgileri gizlidir, görevlilerce açıklanamaz ve veriliş amacı dışında kullanılamaz. Bu kural belgeyi alan kurumu da bağlıyor.
Kaydımda hata var
Başvuru e-Devlet’teki “Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi” hizmetinden yapılıyor; Adalet Bakanlığı bu başvuruların e-Devlet’e taşındığını 2022’de duyurdu. Silme kararlarını, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün teklifi ve Bakan onayıyla kurulan üç hâkimden oluşan bir komisyon veriyor.
İnternette çok yaygın olan “arşiv kaydını sildirmek için asliye ceza mahkemesine dilekçe ver” bilgisi eskidir; dayandığı geçici madde 2012’de yürürlükten kaldırıldı. Bunu yasaklanmış hakların geri verilmesiyle karıştırma — o hâlâ mahkeme işi.
Peki hüsnühal belgesi ne oldu
4541 sayılı Kanun’un görev listesinde “resmi müesseselerce istenilen hüsnühal varakalarını tanzim” ifadesi hâlâ duruyor. Ama bir ayrıntı var: bu bent, kanunun muhtarın tek başına göreceği işleri saydığı fıkrada değil, ihtiyar heyetinin çoğunluğuyla görülecek işler arasında.
Uygulamada kurumların istediği belge adli sicil belgesi. Muhtarlığa gitmeden önce, işlemi yapan kurumdan tam olarak hangi belgeyi istediğini sormak en pratik yol.
Doğrulayamadıklarımız
e-Devlet ekranı kimlik doğrulamasının arkasında olduğu için, adli sicil ve arşiv kaydının tek belgede mi ayrı ayrı mı üretildiğini ve seçilen amaca göre çıktının değişip değişmediğini resmî bir kaynaktan göremedik. Belgenin bir geçerlilik süresi olup olmadığı da kanunda düzenlenmiş değil — süreyi belgeyi isteyen kurum belirliyor, o yüzden ona sormak gerekiyor.
Sık sorulanlar
Adli sicil kaydı ile arşiv kaydı arasındaki fark nedir?
Adli sicil, kesinleşmiş ve hâlâ devam eden mahkûmiyetleri tutuyor. İnfaz tamamlanınca, mahkûmiyet bütün sonuçlarıyla ortadan kalkınca, ceza zamanaşımı dolunca veya genel af çıkınca kayıt adli sicilden silinip arşive alınıyor. Arşiv silinme değil, daha dar erişimli ikinci bir kayıt.
Belgemde “kaydı yoktur” yazıyor, arşiv kaydım da yok mu?
Öyle demek değil. İkisi ayrı sorgu. Kurum arşiv kaydı da istiyorsa onu ayrıca talep etmen gerekiyor.
HAGB kararı sabıka kaydımda görünür mü?
Görünmüyor. HAGB, kanunun adli sicile kaydedilecek bilgileri sayan maddesinde değil, ayrı bir maddede düzenleniyor ve yalnızca soruşturma ya da kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkeme istediğinde veriliyor.
Trafik cezam sabıka kaydıma işler mi?
İşlemiyor. İdari para cezasına ilişkin kararlar adli sicile kaydedilmiyor. Disiplin suçları, sırf askerî suçlar ve disiplin/tazyik hapsi de kapsam dışı.
Arşiv kaydı ne zaman tamamen silinir?
Hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa 15, alınmamışsa 30 yıl; diğer mahkûmiyetlerde arşive alınma koşullarının oluşmasından itibaren 5 yıl. Ölüm hâlinde ve fiil suç olmaktan çıkarılırsa talep aranmaksızın siliniyor.
Adli sicil belgesi ücretli mi?
Bugün bedel almanın kanuni dayanağı görünmüyor: kanunun tek ücret maddesi 2012’de kaldırıldı ve yerine yenisi konmadı, Harçlar Kanunu’nda da bu belge için bir harç kalemi yok. Resmî sayfalar bunu “ücretsizdir” diye ayrıca yazmıyor.
İşverenim kaydımı kendisi sorgulayabilir mi?
Özel bir işveren sorgulayamıyor; kanundaki liste kişinin kendisi ve vekili ile kamu kurum ve kuruluşları ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından oluşuyor. Ancak belgeyi senden isteyebilir.
Vekâletle başkası benim adıma alabilir mi?
Ancak vekâletnamede açıkça belirtilmişse. Genel vekâletname yeterli değil.
Yurt dışındayım, konsolosluktan alabilir miyim?
Evet. Kanun elçilik ve konsoloslukları yetkili merciler arasında sayıyor. e-Devlet yolu da açık.
e-Devlet’ten aldığım belgeyi kurum kabul eder mi?
Kanun kişinin sorgu sonucunu fiziki veya elektronik ortamda merciine verebileceğini doğrudan düzenliyor. Belge barkodlu; kurum T.C. kimlik numarası ve barkod ile aslını görüntüleyip doğrulayabiliyor.
Kaydımda hata var, nereye başvururum?
e-Devlet’teki “Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi” hizmetinden. Silme kararlarını üç hâkimden oluşan bir komisyon veriyor.
Memnu hakların iadesi kaydımı siler mi?
Silmiyor; karar arşive kaydediliyor. Etkisi, hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde tam silinme süresini 30 yıldan 15 yıla indirmek.
Belgenin geçerlilik süresi ne kadar?
Kanunda belgeye süre tanıyan bir hüküm yok. Süreyi belgeyi isteyen kurum kendi uygulamasıyla belirliyor, o yüzden ona sormak gerekiyor.
Mahalle Defteri resmî bir devlet ya da belediye kanalı değildir. Buradaki bilgiler resmî kaynaklardan derlenmiştir; işlemler ve ücretler değişebileceği için başvurudan önce ilgili kurumdan ya da e-Devlet'ten teyit et.
Yerleşim yeri belgesi ve nüfus kayıt örneği artık e-Devlet'te; fakirlik ve yaşam belgesi için hâlâ muhtar gerekiyor. Hangi kapıya gideceğini tek sayfada gör.
4541 sayılı Kanun görevleri dört ayrı organa bölüyor. Fakirlik ve hüsnühal belgeleri muhtarın tek başına işi değil; bazı görevlerin dayanağı ise yürürlükten kalktı.
Son kontrol: 6 Ağustos 2026 · Yayın: 26 Temmuz 2026
Eski mevzuatta muhtarlığa verilmiş imza tasdiki görevleri var ama dayanağı olan usul kanunu kalktı. Mahkemede kullanılacak vekâletname bugün noterden alınıyor.
Son kontrol: 26 Temmuz 2026
Mahalle Defteri'nin barındırma masrafı için reklam gösterebiliriz. Bunun için reklam çerezlerine iznin gerekiyor; istemezsen hiçbir reklam çerezi kullanılmaz. Ayrıntılar: Gizlilik ve veriler