‹ RehberMuhtar İmza Onayı Yapar mı?
Eski mevzuatta muhtarlığa verilmiş imza tasdiki görevleri var ama dayanağı olan usul kanunu kalktı. Mahkemede kullanılacak vekâletname bugün noterden alınıyor.
Son kontrol: 2026-07-26
“Muhtar imza onayı yapar mı” sorusu boşuna sorulmuyor: 1944'ten kalma bir kanun muhtarlığa gerçekten imza tasdiki görevleri veriyor. Ama o görevlerin dayanağı olan usul kanunu yürürlükten kalktı ve bugünkü pratik cevap büyük ölçüde noter.
Kanunda ne yazıyor
4541 sayılı Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun'un 3. maddesinin 4 numaralı bendi, “1086 numaralı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre” üç iş sayıyor:
•
Sulh hakimleri nezdinde görülecek davalara ait vekâletname imzalarını tasdik etmek.
•
İmza atmaya muktedir olmayan veya yazı bilmeyen kişinin kullanacağı mührü ya da eliyle yapacağı işareti tasdik etmek.
•
Adli müzaheret talebinde bulunanların mahkemeye ibraz edeceği şahadetnameleri tanzim etmek.
Kritik ayrıntı: bu üç iş muhtarın tek başına göreceği işler arasında değil. Aynı kanunun 4. maddesi görevleri organ organ paylaştırıyor ve 4 numaralı bendin A, B, C harflerindeki işleri ihtiyar heyetinin çoğunluğuyla görülecek işler arasında sayıyor. Muhtarın yalnız başına göreceği bentler ayrıca listelenmiş ve 4. bent o listede yok.
Dayanak kanun yürürlükte değil
Bendin başındaki atıf önemli: 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu. O kanun yürürlükten kalktı, yerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu geldi ve 6100'ün 76. maddesi vekâletname konusunu farklı düzenliyor — avukat, açtığı veya takip ettiği dava ve işlerde noter tarafından onaylanan ya da düzenlenen vekâletname aslını, yahut avukat tarafından onaylanmış aslına uygun örneğini dosyaya ibraz etmek zorunda.
Yani mahkemede kullanılacak vekâletname için gidilecek yer noter. Kamu kurum ve kuruluşlarının avukatlarına yetkili amirlerince usulüne uygun düzenlenmiş temsil belgeleri de geçerli ve bunlar için ayrıca noter onayı gerekmiyor.
Pratik cevap
•
Dava ve mahkeme vekâletnamesi: noter. 6100 sayılı Kanun noter onayını ya da noterde düzenlenmiş olmayı şart koşuyor.
•
İmza atamayan kişinin parmak izi, el işareti ya da mührü: Türk Borçlar Kanunu 16. madde bunların “usulüne göre onaylanmış olması” şartını koyuyor ama onayın hangi makamca yapılacağını yazmıyor. Noterlik Kanunu, kanunla başka bir makama verilmemiş hukuki işlemleri ve dışarıda yazılıp getirilen kâğıtlardaki imza-mühür-işaret onayını notere bağlıyor.
•
Adli yardım (eski adıyla adli müzaheret): artık muhtar şahadetnamesi öngörülmüyor. Talep sahibi, yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durum belgelerini mahkemeye sunuyor.
Adli yardım talebine ilişkin evrak her türlü harç ve vergiden muaf. Yani başvurunun kendisi için ödeme yapılmıyor.
Muhtarın bugün gerçekten ürettiği belgeler
NVİ'nin muhtarlar için yayımladığı adres kayıt sistemi kılavuzuna göre, sisteme bağlı muhtarlıkların doğrudan üretebildiği belgeler şunlar: yerleşim yeri adresi doğrulama, yerleşim yeri ve diğer adres belgesi, nüfus cüzdanı örneği, nüfus cüzdanı talep belgesi ve — yalnızca köy muhtarlarına tanınmış olmak üzere — evlenme ehliyet belgesi. Bu listede herhangi bir imza ya da mühür tasdiki yok.
Dürüst olmak gerekirse: muhtarların bugün fiilen hangi imza tasdiklerini yaptığını listeleyen güncel bir resmî kaynak bulamadık. Elimizdeki kılavuzun kapsamı yalnızca adres ve nüfus belgeleri. Bu yüzden “muhtar hiç imza onayı yapmaz” demiyoruz; söylediğimiz şu: işini mahkemede kullanacaksan notere gitmek tek güvenli yol, muhtarlığa uğramadan önce de telefonla sorman zaman kazandırır.
Ücret nasıl belirleniyor
4541 sayılı Kanun muhtarlık hizmetleri için harç alınacağını ve alınan harç miktarının evrak üzerinde gösterileceğini yazıyor. Hangi işten ne kadar harç alınacağı ise her mali yıl başında il idare kurullarınca kararlaştırılıyor. Yani merkezî tek bir tutar yok; bu yüzden burada rakam yazmıyoruz. Harçlar münhasıran muhtarlara ait.
Muafiyet iki kalemle sınırlı: yoksullukları mahalle muhtarı tarafından kabul edilenler ve kanunun 3. maddesinin ikinci bendinde yazılı işler, yani Askerlik Kanunu kapsamındaki işler.
Dolaşan bir yanlış: “ölüm kâğıdı harçsızdır”
Bu ifade yürürlükteki metinde yok. 4541'in harç muafiyeti maddesinde yalnızca yukarıdaki iki kalem sayılıyor; “ölüm kâğıdı” ibaresi bakılan resmî metinlerin hiçbirinde geçmiyor. Muhtarın ölümle ilgili görevi kanun metninde “ölüm vakaları için nüfus dairelerine ilmuhaber vermek” olarak yazılı ve muhtar bunu iki şahit huzurunda görüyor.
Sık sorulanlar
Vekâletname imzamı muhtar onaylayabilir mi?
Mahkemede kullanılacak vekâletname için hayır. İlgili görev kanunda ihtiyar heyetinin çoğunluğuna verilmiş ve dayanağı olan 1086 sayılı Kanun yürürlükten kalkmış; 6100 sayılı Kanun noter onayını ya da noterde düzenlenmiş olmayı zorunlu kılıyor.
İmza atamayan biri belge imzalayacaksa ne yapılır?
Türk Borçlar Kanunu parmak izi, el işareti ya da mühür kullanılabileceğini, ancak bunların usulüne göre onaylanması gerektiğini söylüyor. Onayın hangi makamca yapılacağı kanunda yazılı olmadığı için notere sormak en güvenli yol.
Adli yardım için muhtardan fakirlik belgesi almam gerekiyor mu?
Adli yardım talebinde artık muhtar şahadetnamesi öngörülmüyor; mali durumu gösteren belgeler doğrudan mahkemeye sunuluyor. Başvuru evrakı harç ve vergiden muaf.
Muhtarlık işlemlerinin ücreti ne kadar?
Tarife her mali yıl başında il idare kurulunca belirlendiği için ülke çapında tek bir tutar yok. Alınan harç evrak üzerinde gösterilmek zorunda.
Kaynaklar
4541 sayılı Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun ↗6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ↗1512 sayılı Noterlik Kanunu ↗6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ↗NVİ — Adres Kayıt Sistemi, muhtarların yetki ve sorumlulukları ↗Mahalle Defteri resmi bir devlet ya da belediye kanalı değildir. Buradaki bilgiler resmi kaynaklardan derlenmiştir; işlemler ve ücretler değişebileceği için başvurudan önce ilgili kurumdan ya da e-Devlet'ten teyit et.
İlgili rehberler
Muhtardan Alınan Belgeler Nelerdir? (Güncel Liste) →Muhtarlıkta Belge Ücreti Ne Kadar? Harç Kuralları ve Muafiyet →Muhtarın Görev ve Yetkileri Nelerdir? →