‹ RehberKaçak Yapı ve İmar İhbarı Nereye Yapılır?
Ruhsatsız yapı ihbarı belediyenin imar/yapı kontrol birimine yapılır. Yapı tatil zaptı, bir aylık süre, yıkım kararı ve TCK 184 sınırı.
Son kontrol: 2026-07-26
Ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapı gördüğünde ihbar edebilirsin. Süreç idarenin yapıyı mühürlemesiyle başlar, aykırılık giderilmezse yıkım kararına kadar gider.
Kime ihbar edilir
Belediye sınırları içinde ilgili belediyenin imar/yapı kontrol müdürlüğü; yaptırım kararını belediye encümeni verir. CİMER üzerinden de ilgili belediyeye veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne ihbar iletilebilir.
Adana için önemli: büyükşehir düzenlemesiyle Adana'da il özel idaresinin tüzel kişiliği kaldırıldı ve belediye sınırı il mülki sınırına eşitlendi. Yani Adana'da “belediye sınırı dışı, il özel idaresine git” diye bir seçenek yok; ilin tamamında muhatap ilçe belediyesi ve il müdürlüğüdür.
Süreç nasıl işliyor
1
İhbarda yapının açık adresini, biliniyorsa ada/parseli ve aykırılığın ne olduğunu yaz.
2
İdare yerinde tespit yapar, yapıyı mühürler ve inşaatı durdurur; yapı tatil zaptı düzenlenir.
3
Zabıt yapı yerine asılmakla tebliğ edilmiş sayılır; bir nüshası muhtara bırakılır.
4
Yapı sahibinin ruhsata uygun hâle getirmesi için en çok bir ay süresi vardır.
5
Süre sonunda aykırılık sürerse ruhsat iptal edilir ve yapı, belediye encümeni kararıyla yıktırılır; masrafı yapı sahibinden tahsil edilir.
6
Ayrıca İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca tespitten itibaren on iş günü içinde idari para cezası uygulanır.
Cezai boyut
Türk Ceza Kanunu'nun 184. maddesi ruhsatsız bina yapan veya yaptıran kişi için bir yıldan beş yıla kadar hapis öngörüyor. Ancak maddenin dördüncü fıkrası kapsamı sınırlıyor: üçüncü fıkra hariç, hükümler ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanıyor. Beşinci fıkraya göre yapı imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirilirse kamu davası açılmıyor, açılmışsa düşüyor.
İdari para cezası tutarı yapı sınıfına ve metrekareye göre hesaplanıp her yıl yeniden değerlendiği için burada rakam vermiyoruz; güncel tutarı ilgili belediyeden öğren.
Sık yapılan hatalar
•
Yıkım kararını belediye başkanının tek başına verdiğini sanmak — karar organı belediye encümenidir.
•
Yapı tatil zaptı asıldıktan sonra ayrıca tebligat beklemek; zaptın asılması tebliğ yerine geçer ve bir aylık süre o tarihten işler.
•
İsimsiz ihbar bırakmak: mümkündür ama sonucu takip edemezsin.
Sık sorulanlar
Kaçak yapıyı kime ihbar etmeliyim?
Belediyenin imar/yapı kontrol müdürlüğüne. CİMER üzerinden de iletebilirsin. Adana'da ilin tamamı belediye sınırları içindedir.
İhbardan sonra ne oluyor?
İdare tespit yapıp yapıyı mühürlüyor ve yapı tatil zaptı düzenliyor. Yapı sahibinin bir ay süresi var; aykırılık sürerse encümen kararıyla yıkım gündeme geliyor.
Kaçak yapının cezası hapis mi?
TCK 184 hapis cezası öngörüyor ama uygulaması belediye sınırları içi ve özel imar rejimine tabi yerlerle sınırlı. Yapı ruhsata uygun hâle getirilirse dava düşüyor.
Kaynaklar
3194 sayılı İmar Kanunu ↗5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ↗6360 sayılı Kanun (büyükşehir sınırları) ↗Mahalle Defteri resmi bir devlet ya da belediye kanalı değildir. Buradaki bilgiler resmi kaynaklardan derlenmiştir; işlemler ve ücretler değişebileceği için başvurudan önce ilgili kurumdan ya da e-Devlet'ten teyit et.
İlgili rehberler
Gürültü Şikayeti Nereye Yapılır? Komşu, İşyeri ve Çevresel Gürültü →Apartman Aidatını Ödemeyen Komşuya Ne Yapılır? →