Muhtarlık seçimi, Türkiye’deki diğer seçimlerin hiçbirine benzemiyor. Aday listesi yok, parti yok, devletin bastığı oy pusulası da yok.
Ne zaman yapılır
Mahalli idareler seçimleri beş yılda bir yapılıyor ve muhtarlık seçimi de onlarla aynı gün. Kanuna göre seçim döneminin beşinci yılındaki 1 Ocak günü seçimin başlangıç tarihi, aynı yılın mart ayının son pazar günü ise oy verme günü.
Bu bir kural, takvim değil. Seçim tarihini Yüksek Seçim Kurulu ilan eder; internette dolaşan tarihlere değil, YSK’nın kendi duyurusuna bakman gerekir.
Aday olma şartları
Kanun beş şartı birlikte arıyor: Türk vatandaşı olmak, on sekiz yaşını doldurmuş olmak, en az altı aydan beri o mahalle veya köyde oturuyor olmak, okur-yazar olmak ve seçilmeye mani hâli bulunmamak.
Diploma şartı yok — kanun bunu açıkça yazıyor: ilkokul mezuniyeti aranmaz, okur-yazar olmak yeterlidir. Yaş şartı da eskiden 25’ti; 2018’de on sekize indirildi. İnternette hâlâ 25 yazan kaynaklar bu değişikliği kaçırmış.
Az bilinen bir engel: hısımlık
Bu şart 2972 sayılı seçim kanununda değil, 4541 sayılı Kanun’da olduğu için neredeyse hiçbir kaynakta geçmiyor: ana, baba, büyükanne, büyükbaba, evlat, kardeş ve bu derecedeki sıhri hısımlar aynı mahalle muhtar ve ihtiyar heyetinde birleşemiyor.
Yani aile üyeleriyle birlikte bir listeyle girip hepsi kazanırsa, kazananların tamamı görev alamayabilir.
Adaylık usulü yok — bunun anlamı ne
Kanun açık: köy ve mahalle muhtarlığı ile ihtiyar meclisi/heyeti üyeliği seçimlerinde adaylık usulü yoktur. YSK bunun üç somut sonucunu kararlarında sayıyor.
•
Siyasi partiler bu seçimlerde aday gösteremiyor; adaylığa ilişkin hükümler uygulanmıyor.
•
Seçime girecek kişi, partilere ve bağımsız adaylara tanınan propaganda hakkından yararlanamıyor.
•
Buna karşılık seçime gireceğini duyurabiliyor, kendini tanıtabiliyor ve oy verme gününden önce resimli ya da yazılı el ilanı dağıtabiliyor.
Oy pusulasını devlet basmıyor
Diğer seçimlerden en büyük farkı bu. Muhtarlık oy pusulaları basılabiliyor, teksir edilebiliyor ve her türlü araçla çoğaltılabiliyor. YSK bunu somutlaştırıyor: beyaz kâğıda bastırılabilir, bilgisayar, daktilo, fotokopi veya teksirle çoğaltılabilir, hatta seçmen kapalı oy verme yerinde kendi eliyle yazabilir.
Renk kuralı sert: yalnızca beyaz kâğıt kullanılabiliyor, renkli kâğıda basılan ya da yazılan oy geçersiz sayılıyor.
Pusulaya ne yazılır
•
Muhtar adının yanına, o seçim çevresinden seçilecek ihtiyar heyeti veya meclisi üyesi sayısı kadar isim birlikte yazılıyor.
•
“Muhtar”, “Muhtar Adayı”, “Üye Adayı”, “İhtiyar Heyeti Üyesi” gibi ibareler yazılabiliyor; isimler dışında meslek, sıfat, lakap ya da unvan gibi belirleyici ibareler yazılamıyor.
•
Aynı ad ve soyada sahip kişiler varsa parantez içinde anne-baba adı, o da aynıysa doğum tarihi yazılabiliyor.
•
Seçmen pusuladaki isimlerden birini ya da birkaçını çizip yerine, seçilecek kişi sayısını aşmamak kaydıyla, başka isim yazabiliyor.
•
“EVET” ya da “TERCİH” mührüne gerek yok; basılmış olması da oyu geçersiz kılmıyor.
Muhtarla birlikte ihtiyar heyeti de seçilir
Mahallede sekiz üye seçiliyor; en çok oy alan dördü asıl, kalan dördü yedek üye oluyor. Köyde ihtiyar meclisi üye sayısı nüfusa göre değişiyor: bin nüfusa kadar 8, bin bir ile iki bin arası 10, iki binin üzerinde 12 üye — asıl üye sayısı da sırasıyla ilk dört, beş ve altı.
Kazanma sistemi ekseriyet, yani çoğunluk sistemi; nispi temsil uygulanmıyor.
Aynı zarf, aynı sandık
Muhtarlık oy pusulası; belediye başkanlığı, belediye meclisi ve il genel meclisi pusulalarıyla aynı zarfa konuyor. Yalnızca seçim bölgelerinin birleştirilmesine karar verilmişse muhtarlık pusulası ayrı zarfa konup ayrı sandığa atılıyor.
Muhtarlık başka bir seçilmiş görevle birleşmez
Milletvekilliği, belediye başkanlığı, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliği ile muhtarlık tek kişide birleşemiyor. Muhtar, mahalli idareler seçiminde aday olmak için istifa etmek zorunda değil; ama iki görevden birine seçilirse sonucun kendisine tebliğinden itibaren 15 gün içinde tercihini kullanıyor. Kullanmazsa yeni görevi reddetmiş sayılıyor.
Muhtarlık boşalırsa
İhtiyar meclisi ya da heyetinin birinci üyesi durumu yazılı olarak hem ilgili seçim kuruluna hem de mahallin en büyük mülkiye amirine bildirmek zorunda.
•
Boşalan muhtarlıklar için her yıl haziran ayının ilk pazar günü seçim yapılıyor.
•
O güne kadar görevi, mülkiye amirinin atayacağı muhtar vekili yürütüyor.
•
İhtiyar heyeti üye sayısı yedekler de getirildikten sonra yarıya düşerse muhtar bir hafta içinde bildiriyor; ilçe seçim kurulu 48 saatte ilan ediyor ve ilandan sonraki 60’ıncı günü izleyen ilk pazar oy veriliyor.
•
Muhtarlık da boşsa haziran beklenmiyor, iki seçim birlikte yapılıyor.
Tüzük boşalma sebeplerini sayıyor: ölüm, çekilme, vazifeden çıkarılma, seçimin onanmaması ve 45 günden fazla askere alınma.
Görevden alınan bir daha seçilemez
Muhtarlığa özgü tek açık ve kalıcı seçilme engeli bu: Köy Kanunu uyarınca görevden uzaklaştırılan köy muhtarları ile 4541 sayılı Kanun uyarınca sıfatları kaldırılan mahalle muhtar ve ihtiyar heyeti üyeleri tekrar aynı görevlere seçilemiyor.
Sabıka kaydı engel mi
Kanun yalnızca “seçilmeye mani hâli olmamak” diyor ve bir suç listesi vermiyor. Kesin olan şu: seçmen olamayan kişi — kısıtlılar ve kamu hizmetinden yasaklı olanlar — seçmen listesine giremediği için aday da olamıyor. Ayrıca idari para cezaları adli sicile hiç girmiyor, dolayısıyla hiçbir şekilde engel değil.
Milletvekili adayları için geçerli olan mahkûmiyet listesinin muhtar adaylarına da uygulanıp uygulanmadığını doğrulayamadık; kanun bu atfı muhtar için açıkça yapmıyor. O yüzden burada bir suç listesi yayımlamıyoruz. Durumundan emin değilsen ilçe seçim kuruluna sormak en doğrusu.
Doğrulayamadıklarımız
Altı aylık ikamet şartının hangi kayıtla ispatlandığını (adres kayıt sistemi mi, seçmen kütüğü mü) açıklayan resmî bir düzenleme bulamadık. Görev sırasında mahkûm olan bir muhtarın sıfatının kendiliğinden düşüp düşmediği de düzenlenmiş değil. Adaylık usulü olmadığı için aday dosyası, teminat ya da belge listesi de yok.
Sık sorulanlar
Muhtarlık seçimi kaç yılda bir yapılır?
Beş yılda bir, mahalli idareler seçimleriyle aynı gün. Seçim döneminin beşinci yılındaki 1 Ocak seçimin başlangıç tarihi, aynı yılın mart ayının son pazarı oy verme günü. Tarihi YSK ilan ediyor.
Muhtar adayı olmak için diploma gerekir mi?
Hayır. Kanun açıkça “ilkokul mezuniyeti şartı aranmaz; okur-yazar olmak yeterlidir” diyor.
Kaç yaşında muhtar adayı olunur?
On sekiz. Eski 25 yaş şartı 2018’de indirildi.
Kaç aydır mahallede oturuyor olmam gerekiyor?
En az altı ay, o mahalle veya köyde. Kanun sadece “oturmak” diyor; bunun hangi kayıtla ispatlandığını açıklayan resmî bir düzenleme bulamadık.
Muhtarlık seçiminde partiden aday olunur mu?
Olunmuyor. Bu seçimlerde adaylık usulü yok ve YSK siyasi partilerin muhtarlık ile ihtiyar meclisi/heyeti seçimlerinde aday gösteremeyeceğini kararında belirtiyor.
Muhtar adayı seçim çalışması yapabilir mi?
Sınırlı olarak. Partilere ve bağımsız adaylara tanınan propaganda hakkından yararlanamıyor; ancak seçime gireceğini duyurabiliyor, kendini tanıtabiliyor ve oy günü öncesinde el ilanı dağıtabiliyor.
Muhtarlık oy pusulasını kim basar?
Seçime giren kişi. Beyaz kâğıda bastırılabiliyor, her türlü araçla çoğaltılabiliyor, hatta seçmen kapalı oy verme yerinde kendi eliyle yazabiliyor. Renkli kâğıda basılan ya da yazılan oy geçersiz.
Oy pusulasındaki bir ismi çizebilir miyim?
Evet. Bir ya da birkaç ismi çizip yerine, seçilecek kişi sayısını aşmamak kaydıyla başka isim yazabiliyorsun.
Muhtar ile ihtiyar heyeti ayrı ayrı mı seçilir?
Birlikte ve aynı pusulada. Mahallede sekiz üye adı yazılıyor; en çok oy alan dördü asıl, kalanı yedek oluyor. Köyde üye sayısı nüfusa göre 8, 10 veya 12.
Muhtarlıkta kim kazanır?
En çok oyu alan. Seçim ekseriyet, yani çoğunluk sistemine göre yapılıyor; nispi temsil uygulanmıyor.
Muhtar istifa eder ya da vefat ederse ne olur?
İhtiyar heyetinin birinci üyesi durumu yazılı olarak seçim kuruluna ve mülkiye amirine bildiriyor. Boşalan muhtarlıklar için her yıl haziranın ilk pazarı seçim yapılıyor; o güne kadar görevi mülkiye amirinin atadığı muhtar vekili yürütüyor.
Muhtar aynı anda belediye meclis üyesi olabilir mi?
Olamıyor. İki görevden birine seçilen kişi, sonucun tebliğinden itibaren 15 gün içinde tercihini kullanıyor; kullanmazsa yeni görevi reddetmiş sayılıyor.
Kardeşim ihtiyar heyetindeyken ben muhtar olabilir miyim?
Hayır. Ana, baba, büyükanne, büyükbaba, evlat, kardeş ve bu derecedeki sıhri hısımlar aynı mahalle muhtar ve ihtiyar heyetinde birleşemiyor.
Görevden alınmış bir muhtar tekrar aday olabilir mi?
Olamıyor. Görevden uzaklaştırılan köy muhtarları ile sıfatları kaldırılan mahalle muhtar ve ihtiyar heyeti üyeleri tekrar aynı görevlere seçilemiyor.
Mahalle Defteri resmî bir devlet ya da belediye kanalı değildir. Buradaki bilgiler resmî kaynaklardan derlenmiştir; işlemler ve ücretler değişebileceği için başvurudan önce ilgili kurumdan ya da e-Devlet'ten teyit et.
4541 sayılı Kanun görevleri dört ayrı organa bölüyor. Fakirlik ve hüsnühal belgeleri muhtarın tek başına işi değil; bazı görevlerin dayanağı ise yürürlükten kalktı.
Son kontrol: 6 Ağustos 2026 · Yayın: 26 Temmuz 2026
Seçmen kütüğü başvuruyla değil, adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinden oluşuyor. Nasıl sorgulanır, taşınınca ne olur, askı süresinde nasıl itiraz edilir.
Formül iki girdiden ibaret: 14.750 gösterge ve memur aylık katsayısı. Çarpım brüt; damga vergisi düşülüyor ve net asgari ücret altına düşemiyor.
Son kontrol: 6 Ağustos 2026 · Yayın: 26 Temmuz 2026
Mahalle Defteri'nin barındırma masrafı için reklam gösterebiliriz. Bunun için reklam çerezlerine iznin gerekiyor; istemezsen hiçbir reklam çerezi kullanılmaz. Ayrıntılar: Gizlilik ve veriler